TAS2 – สำนักงานบัญชี รับทำบัญชี โปรแกรมบัญชี รับจดทะเบียนบริษัท อบรมบัญชี รับตรวจสอบบัญชี https://buncheesiam.com รับทำบัญชี รับทำบัญชีนนทบุรี วางแผนภาษี วางแผนภาษีนนทบุรี ตรวจสอบบัญชี ตรวจสอบบัญชีนนทบุรี Mon, 01 Dec 2025 19:06:01 +0000 th hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.0 https://buncheesiam.com/wp-content/uploads/2024/12/cropped-cropped-cropped-siam_accounting_online_logo-removebg-preview-1-32x32.webp TAS2 – สำนักงานบัญชี รับทำบัญชี โปรแกรมบัญชี รับจดทะเบียนบริษัท อบรมบัญชี รับตรวจสอบบัญชี https://buncheesiam.com 32 32 สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย https://buncheesiam.com/blog-31/ Mon, 01 Dec 2025 18:21:42 +0000 https://buncheesiam.com/?p=3278
สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย

สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย

   สำหรับคนทำธุรกิจ “สินค้าคงเหลือ” หรือ “สต็อก” (Inventories) ไม่ได้เป็นเพียงแค่ของที่เก็บไว้รอขาย แต่เป็นสินทรัพย์หมุนเวียนสำคัญที่มีผลกระทบโดยตรงต่อกำไรขาดทุนและสุขภาพทางการเงินของกิจการ มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 (TAS 2) จึงถูกกำหนดขึ้นเพื่อวางแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนว่ากิจการควรบันทึกบัญชีและวัดมูลค่าสินค้าคงเหลืออย่างไร

   บทความนี้จะสรุปหัวใจสำคัญของ TAS 2 เรื่อง สินค้าคงเหลือ ให้คุณเข้าใจง่าย พร้อมนำไปปรับใช้

สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย

   สำหรับคนทำธุรกิจ “สินค้าคงเหลือ” หรือ “สต็อก” (Inventories) ไม่ได้เป็นเพียงแค่ของที่เก็บไว้รอขาย แต่เป็นสินทรัพย์หมุนเวียนสำคัญที่มีผลกระทบโดยตรงต่อกำไรขาดทุนและสุขภาพทางการเงินของกิจการ มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 (TAS 2) จึงถูกกำหนดขึ้นเพื่อวางแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนว่ากิจการควรบันทึกบัญชีและวัดมูลค่าสินค้าคงเหลืออย่างไร

   บทความนี้จะสรุปหัวใจสำคัญของ TAS 2 เรื่อง สินค้าคงเหลือ ให้คุณเข้าใจง่าย พร้อมนำไปปรับใช้

สารบัญ
สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย
สารบัญ
สินค้าคงเหลือ คืออะไร? สรุปมาตรฐานการบัญชี TAS 2 ฉบับเข้าใจง่าย

1. “สินค้าคงเหลือ” ไม่ได้มีแค่ “สินค้าสำเร็จรูป”

   ตามมาตรฐานการบัญชี สินค้าคงเหลือ หมายถึง สินทรัพย์ 3 ประเภทหลัก 

      • สินค้าสำเร็จรูป (Finished Goods)  สินค้าที่กิจการถือไว้เพื่อขายตามลักษณะการประกอบธุรกิจปกติ
      • สินค้าระหว่างผลิต (Work in Process)  สินค้าที่ยังอยู่ในกระบวนการผลิตเพื่อเป็นสินค้าสำเร็จรูป
      • วัตถุดิบและวัสดุ (Raw Materials and Supplies)  วัตถุดิบหรือวัสดุที่มีไว้เพื่อใช้ในกระบวนการผลิตสินค้าหรือให้บริการ

1. “สินค้าคงเหลือ” ไม่ได้มีแค่ “สินค้าสำเร็จรูป”

   ตามมาตรฐานการบัญชี สินค้าคงเหลือ หมายถึง สินทรัพย์ 3 ประเภทหลัก 

      • สินค้าสำเร็จรูป (Finished Goods)  สินค้าที่กิจการถือไว้เพื่อขายตามลักษณะการประกอบธุรกิจปกติ
      • สินค้าระหว่างผลิต (Work in Process)  สินค้าที่ยังอยู่ในกระบวนการผลิตเพื่อเป็นสินค้าสำเร็จรูป
      • วัตถุดิบและวัสดุ (Raw Materials and Supplies)  วัตถุดิบหรือวัสดุที่มีไว้เพื่อใช้ในกระบวนการผลิตสินค้าหรือให้บริการ

2. กฎเหล็กในการวัดมูลค่า  “ราคาทุน หรือ NRV ที่ต่ำกว่า”

 นี่คือหัวใจที่สำคัญที่สุดของ TAS 2… สินค้าคงเหลือต้องวัดมูลค่าด้วย “ราคาทุน” (Cost) หรือ “มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ” (Net Realisable Value  NRV) แล้วแต่มูลค่าใดจะ “ต่ำกว่า” 

   หลักการนี้ตั้งอยู่บนความระมัดระวัง (Prudence) เพื่อป้องกันไม่ให้กิจการแสดงมูลค่าสินทรัพย์สูงเกินจริง

      • ราคาทุน (Cost)  คือ ต้นทุนทั้งหมดที่จ่ายไปเพื่อให้ได้มาซึ่งสินค้านั้น (จะอธิบายในข้อ 3)
      • มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ (NRV)  คือ ราคาที่คาดว่าจะขายได้ หักด้วย ต้นทุนที่ต้องใช้ในการผลิตต่อให้เสร็จ และต้นทุนที่จำเป็นต้องจ่ายไปเพื่อขายสินค้านั้น

   ทำไมต้องใช้ NRV?… ในความเป็นจริง สินค้าอาจเกิดความเสียหาย ล้าสมัย ตกรุ่น หรือราคาตลาดลดลง ทำให้ราคาที่คาดว่าจะขายได้ (NRV) ต่ำกว่าต้นทุนที่ซื้อมา กิจการจึงต้องปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือลงให้เท่ากับ NRV (เรียกว่าการ “Write-down”) และรับรู้ผลขาดทุนนั้นในงบกำไรขาดทุนทันที

2. กฎเหล็กในการวัดมูลค่า  “ราคาทุน หรือ NRV ที่ต่ำกว่า”

 นี่คือหัวใจที่สำคัญที่สุดของ TAS 2… สินค้าคงเหลือต้องวัดมูลค่าด้วย “ราคาทุน” (Cost) หรือ “มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ” (Net Realisable Value  NRV) แล้วแต่มูลค่าใดจะ “ต่ำกว่า” 

   หลักการนี้ตั้งอยู่บนความระมัดระวัง (Prudence) เพื่อป้องกันไม่ให้กิจการแสดงมูลค่าสินทรัพย์สูงเกินจริง

      • ราคาทุน (Cost)  คือ ต้นทุนทั้งหมดที่จ่ายไปเพื่อให้ได้มาซึ่งสินค้านั้น (จะอธิบายในข้อ 3)
      • มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ (NRV)  คือ ราคาที่คาดว่าจะขายได้ หักด้วย ต้นทุนที่ต้องใช้ในการผลิตต่อให้เสร็จ และต้นทุนที่จำเป็นต้องจ่ายไปเพื่อขายสินค้านั้น

   ทำไมต้องใช้ NRV?… ในความเป็นจริง สินค้าอาจเกิดความเสียหาย ล้าสมัย ตกรุ่น หรือราคาตลาดลดลง ทำให้ราคาที่คาดว่าจะขายได้ (NRV) ต่ำกว่าต้นทุนที่ซื้อมา กิจการจึงต้องปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือลงให้เท่ากับ NRV (เรียกว่าการ “Write-down”) และรับรู้ผลขาดทุนนั้นในงบกำไรขาดทุนทันที

3. “ราคาทุน” ของสินค้าคงเหลือ ประกอบด้วยอะไรบ้าง?

   ราคาทุนไม่ได้มีแค่ราคาซื้อ แต่รวมถึงต้นทุนทุกอย่างที่ทำให้สินค้านั้น “อยู่ในสถานที่และสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน”

    1. ต้นทุนในการซื้อ (Costs of Purchase) 
      • ราคาซื้อ
      • อากรขาเข้า และภาษีอื่น (ที่ขอคืนไม่ได้)
      • ค่าขนส่ง ค่าขนถ่าย
      • หักด้วย ส่วนลดการค้า หรือเงินที่ได้รับคืน
    2. ต้นทุนแปลงสภาพ (Costs of Conversion)  (สำหรับกิจการผลิต)
      • ค่าแรงงานทางตรง  ค่าแรงของพนักงานที่เกี่ยวข้องกับการผลิตโดยตรง
      • ค่าใช้จ่ายการผลิต (Overheads) 
        • ค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่  เช่น ค่าเสื่อมราคาโรงงาน, ค่าบำรุงรักษา, ต้นทุนบริหารโรงงาน (ซึ่งจะปันส่วนตาม “กำลังการผลิตปกติ”)
        • ค่าใช้จ่ายการผลิตผันแปร  เช่น วัตถุดิบทางอ้อม, ค่าแรงงานทางอ้อม (ซึ่งจะปันส่วนตาม “การผลิตจริง”)
    3. ต้นทุนอื่น (Other Costs) 
      • ต้นทุนอื่นๆ ที่จำเป็นเพื่อให้สินค้าอยู่ในสภาพและสถานที่ปัจจุบัน เช่น ต้นทุนการออกแบบผลิตภัณฑ์สำหรับลูกค้ารายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ

🚫 ต้นทุนที่ไม่นับรวมเป็น “ราคาทุน” สินค้าคงเหลือ

   ต้นทุนเหล่านี้ต้องรับรู้เป็น “ค่าใช้จ่าย” ในงวดที่เกิดขึ้นทันที 

      • วัตถุดิบ ค่าแรง หรือค่าใช้จ่ายการผลิตที่ สูญเสียเกินกว่าปกติ
      • ต้นทุนในการเก็บรักษา (ยกเว้นเป็นส่วนที่จำเป็นในกระบวนการผลิตขั้นต่อไป)
      • ค่าใช้จ่ายในการบริหาร (ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการผลิต)
      • ต้นทุนในการขาย (เช่น ค่าคอมมิชชั่น, ค่าโฆษณา

3. “ราคาทุน” ของสินค้าคงเหลือ ประกอบด้วยอะไรบ้าง?

   ราคาทุนไม่ได้มีแค่ราคาซื้อ แต่รวมถึงต้นทุนทุกอย่างที่ทำให้สินค้านั้น “อยู่ในสถานที่และสภาพที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน”

    1. ต้นทุนในการซื้อ (Costs of Purchase) 
      • ราคาซื้อ
      • อากรขาเข้า และภาษีอื่น (ที่ขอคืนไม่ได้)
      • ค่าขนส่ง ค่าขนถ่าย
      • หักด้วย ส่วนลดการค้า หรือเงินที่ได้รับคืน
    2. ต้นทุนแปลงสภาพ (Costs of Conversion)  (สำหรับกิจการผลิต)
      • ค่าแรงงานทางตรง  ค่าแรงของพนักงานที่เกี่ยวข้องกับการผลิตโดยตรง
      • ค่าใช้จ่ายการผลิต (Overheads) 
        • ค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่  เช่น ค่าเสื่อมราคาโรงงาน, ค่าบำรุงรักษา, ต้นทุนบริหารโรงงาน (ซึ่งจะปันส่วนตาม “กำลังการผลิตปกติ”)
        • ค่าใช้จ่ายการผลิตผันแปร  เช่น วัตถุดิบทางอ้อม, ค่าแรงงานทางอ้อม (ซึ่งจะปันส่วนตาม “การผลิตจริง”)
    3. ต้นทุนอื่น (Other Costs) 
      • ต้นทุนอื่นๆ ที่จำเป็นเพื่อให้สินค้าอยู่ในสภาพและสถานที่ปัจจุบัน เช่น ต้นทุนการออกแบบผลิตภัณฑ์สำหรับลูกค้ารายใดรายหนึ่งโดยเฉพาะ

🚫 ต้นทุนที่ไม่นับรวมเป็น “ราคาทุน” สินค้าคงเหลือ

   ต้นทุนเหล่านี้ต้องรับรู้เป็น “ค่าใช้จ่าย” ในงวดที่เกิดขึ้นทันที 

      • วัตถุดิบ ค่าแรง หรือค่าใช้จ่ายการผลิตที่ สูญเสียเกินกว่าปกติ
      • ต้นทุนในการเก็บรักษา (ยกเว้นเป็นส่วนที่จำเป็นในกระบวนการผลิตขั้นต่อไป)
      • ค่าใช้จ่ายในการบริหาร (ที่ไม่เกี่ยวข้องกับการผลิต)
      • ต้นทุนในการขาย (เช่น ค่าคอมมิชชั่น, ค่าโฆษณา)

4. การคำนวณต้นทุนสินค้าคงเหลือ ทำได้อย่างไร?

   เมื่อสินค้ามีลักษณะคล้ายกันและซื้อมาในราคาที่ต่างกัน กิจการต้องเลือกใช้วิธีการคำนวณต้นทุนที่เหมาะสม ซึ่ง TAS 2 อนุญาต (สำหรับสินค้าที่สับเปลี่ยนกันได้) 2 วิธีหลัก 

    1. วิธีเข้าก่อน ออกก่อน (FIFO – First-In, First-Out) 
      • สมมติฐาน  สินค้าที่ซื้อมาหรือผลิตขึ้น “ก่อน” จะถูกขายออกไป “ก่อน”
      • ผลลัพธ์  สินค้าคงเหลือที่เหลืออยู่ ณ วันสิ้นงวด จะเป็นสินค้าล็อตใหม่ๆ ที่ซื้อมาในครั้งหลังสุด ทำให้มูลค่าสินค้าคงเหลือใกล้เคียงกับราคาตลาดปัจจุบัน
    2. วิธีต้นทุนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average Cost) 
      • สมมติฐาน  ต้นทุนของสินค้าแต่ละรายการจะถูกถัวเฉลี่ยจากต้นทุนของสินค้าทั้งหมดที่มีไว้ขาย
      • ผลลัพธ์  ต้นทุนสินค้าจะเป็นค่าเฉลี่ย ช่วยลดความผันผวนของราคาทุนเมื่อราคาวัตถุดิบมีการเปลี่ยนแปลงบ่อย

หมายเหตุ  TAS 2 ยังอนุญาตให้ใช้ วิธีราคาเจาะจง (Specific Identification) สำหรับสินค้าที่สับเปลี่ยนกันไม่ได้ เช่น รถยนต์, อสังหาริมทรัพย์, หรืองานสั่งทำพิเศษ

4. การคำนวณต้นทุนสินค้าคงเหลือ ทำได้อย่างไร?

   เมื่อสินค้ามีลักษณะคล้ายกันและซื้อมาในราคาที่ต่างกัน กิจการต้องเลือกใช้วิธีการคำนวณต้นทุนที่เหมาะสม ซึ่ง TAS 2 อนุญาต (สำหรับสินค้าที่สับเปลี่ยนกันได้) 2 วิธีหลัก 

    1. วิธีเข้าก่อน ออกก่อน (FIFO – First-In, First-Out) 
      • สมมติฐาน  สินค้าที่ซื้อมาหรือผลิตขึ้น “ก่อน” จะถูกขายออกไป “ก่อน”
      • ผลลัพธ์  สินค้าคงเหลือที่เหลืออยู่ ณ วันสิ้นงวด จะเป็นสินค้าล็อตใหม่ๆ ที่ซื้อมาในครั้งหลังสุด ทำให้มูลค่าสินค้าคงเหลือใกล้เคียงกับราคาตลาดปัจจุบัน
    2. วิธีต้นทุนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average Cost) 
      • สมมติฐาน  ต้นทุนของสินค้าแต่ละรายการจะถูกถัวเฉลี่ยจากต้นทุนของสินค้าทั้งหมดที่มีไว้ขาย
      • ผลลัพธ์  ต้นทุนสินค้าจะเป็นค่าเฉลี่ย ช่วยลดความผันผวนของราคาทุนเมื่อราคาวัตถุดิบมีการเปลี่ยนแปลงบ่อย

หมายเหตุ  TAS 2 ยังอนุญาตให้ใช้ วิธีราคาเจาะจง (Specific Identification) สำหรับสินค้าที่สับเปลี่ยนกันไม่ได้ เช่น รถยนต์, อสังหาริมทรัพย์, หรืองานสั่งทำพิเศษ

5. สินค้าคงเหลือ กลายเป็น “ค่าใช้จ่าย” เมื่อไหร่?

   เมื่อกิจการ ขาย สินค้าคงเหลือนั้นได้ มูลค่าตามบัญชีของสินค้าที่ถูกขายไป จะถูกรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนทันที ในบรรทัดที่เรียกว่า “ต้นทุนขาย” (Cost of Sales หรือ Cost of Goods Sold – COGS)

   นอกจากนี้ การปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือให้เท่ากับ NRV (ที่อธิบายในข้อ 2) ก็จะถูกรับรู้เป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนขายในงวดนั้นเช่นกัน

5. สินค้าคงเหลือ กลายเป็น “ค่าใช้จ่าย” เมื่อไหร่?

   เมื่อกิจการ ขาย สินค้าคงเหลือนั้นได้ มูลค่าตามบัญชีของสินค้าที่ถูกขายไป จะถูกรับรู้เป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนทันที ในบรรทัดที่เรียกว่า “ต้นทุนขาย” (Cost of Sales หรือ Cost of Goods Sold – COGS)

   นอกจากนี้ การปรับลดมูลค่าสินค้าคงเหลือให้เท่ากับ NRV (ที่อธิบายในข้อ 2) ก็จะถูกรับรู้เป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนขายในงวดนั้นเช่นกัน

สรุป

   การบริหารและบันทึกบัญชี สินค้าคงเหลือ ตามมาตรฐาน TAS 2 เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง การตีราคาสินค้าคงเหลืออย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการคำนวณ “ราคาทุน” หรือการปรับลดเป็น “NRV” จะช่วยให้งบการเงินสะท้อนภาพที่แท้จริงของกิจการ ป้องกันการแสดงกำไรหรือสินทรัพย์ที่สูงเกินจริง และช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างแม่นยำ

แหล่งอ้างอิง

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (Federation of Accounting Professions – TFAC)

  • ชื่อเอกสาร  คู่มืออธิบายมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 เรื่อง สินค้าคงเหลือ
  • วันที่เผยแพร่  4 เมษายน 2566

   คุณสามารถค้นหาเอกสารฉบับเต็มได้จากเว็บไซต์ทางการของสภาวิชาชีพบัญชี (tfac.or.th) ในส่วนของมาตรฐานการบัญชีครับ

สรุป

   การบริหารและบันทึกบัญชี สินค้าคงเหลือ ตามมาตรฐาน TAS 2 เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง การตีราคาสินค้าคงเหลืออย่างถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการคำนวณ “ราคาทุน” หรือการปรับลดเป็น “NRV” จะช่วยให้งบการเงินสะท้อนภาพที่แท้จริงของกิจการ ป้องกันการแสดงกำไรหรือสินทรัพย์ที่สูงเกินจริง และช่วยให้ผู้บริหารตัดสินใจทางธุรกิจได้อย่างแม่นยำ

แหล่งอ้างอิง

สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ (Federation of Accounting Professions – TFAC)

  • ชื่อเอกสาร  คู่มืออธิบายมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 2 เรื่อง สินค้าคงเหลือ
  • วันที่เผยแพร่  4 เมษายน 2566

   คุณสามารถค้นหาเอกสารฉบับเต็มได้จากเว็บไซต์ทางการของสภาวิชาชีพบัญชี (tfac.or.th) ในส่วนของมาตรฐานการบัญชีครับ

บริการจากสำนักงานบัญชีสยามออนไลน์

   สำนักงานบัญชีสยามออนไลน์ พร้อมให้คำแนะนำและบริการวางระบบบัญชีร้านอาหารแบบครบวงจร ไม่ว่าจะเป็น

  • ให้คำปรึกษา ช่วยวิเคราะห์และออกแบบระบบบัญชีที่เหมาะกับร้านของคุณ
  • จัดทำบัญชีบันทึกรายรับ-รายจ่าย จัดทำรายงานทางการเงิน และยื่นภาษี
  • วางระบบบัญชีให้เข้ากับประเภทธุรกิจด้วยโปรแกรมบัญชี เช่น ธุรกิจซื้อมาขายไป ธุรกิจบริการ ธุรค้าขายออนไลน์ เป็นต้น
  • วางแผนภาษีพร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการจัดการภาษีให้ถูกต้องและประหยัดที่สุด
  • ดูแลครบวงจรให้คุณหมดกังวลเรื่องบัญชีและภาษี เพื่อทุ่มเทให้กับการบริหารร้านอาหารได้อย่างเต็มที่

   สำนักงานบัญชีสยามออนไลน์ ยินดีช่วยคุณสร้างรากฐานทางการเงินที่แข็งแกร่งให้กับธุรกิจร้านอาหารของคุณ

บริการจากสำนักงานบัญชีสยามออนไลน์

   สำนักงานบัญชีสยามออนไลน์ พร้อมให้คำแนะนำและบริการวางระบบบัญชีร้านอาหารแบบครบวงจร ไม่ว่าจะเป็น

  • ให้คำปรึกษา ช่วยวิเคราะห์และออกแบบระบบบัญชีที่เหมาะกับร้านของคุณ
  • จัดทำบัญชีบันทึกรายรับ-รายจ่าย จัดทำรายงานทางการเงิน และยื่นภาษี
  • วางระบบบัญชีให้เข้ากับประเภทธุรกิจด้วยโปรแกรมบัญชี เช่น ธุรกิจซื้อมาขายไป ธุรกิจบริการ ธุรค้าขายออนไลน์ เป็นต้น
  • วางแผนภาษีพร้อมให้คำแนะนำเกี่ยวกับการจัดการภาษีให้ถูกต้องและประหยัดที่สุด
  • ดูแลครบวงจรให้คุณหมดกังวลเรื่องบัญชีและภาษี เพื่อทุ่มเทให้กับการบริหารร้านอาหารได้อย่างเต็มที่

   สำนักงานบัญชีสยามออนไลน์ ยินดีช่วยคุณสร้างรากฐานทางการเงินที่แข็งแกร่งให้กับธุรกิจร้านอาหารของคุณ

Facebook Map-marked-alt
]]>